Veiligheidsklassen van werkschoenen en -laarzen uitgelegd
Wat betekenen S1P, S3, S5 en O4? Uitleg van de veiligheidsklassen voor werkschoenen en laarzen, inclusief de nieuwe codes uit 2022.
Op een werkschoen of laars staat een code als S3, S5 of O4. Die code komt uit de Europese normen voor veiligheidsschoeisel (EN ISO 20345) en werkschoeisel zonder beschermende neus (EN ISO 20347). Hij vertelt je in één oogopslag wat de schoen beschermt: je tenen, je voetzool tegen spijkers, je voet tegen water. In dit artikel lees je wat elke klasse betekent en welke je nodig hebt op het erf, in de stal of op het land.
S of O: met of zonder beschermende neus
De eerste letter is het belangrijkste onderscheid. Schoeisel met een S (SB tot en met S7) is veiligheidsschoeisel met een beschermende neus. Schoeisel met een O (OB tot en met O7) is werkschoeisel zonder beschermende neus. Werk je met vee, machines of zware lasten die op je voet kunnen vallen of rollen, kies dan een S-klasse.
De neus van een veiligheidsschoen moet een valtest met 200 joule doorstaan (20 kg van ongeveer een meter hoogte) en een drukproef van 15 kilonewton. SB betekent dat de schoen aan alle basiseisen voldoet; de hogere klassen voegen eisen toe.
De klassen op een rij
De tabel hieronder laat zien wat elke klasse toevoegt. Een klasse omvat steeds de eigenschappen van de klasse ervoor.
| Klasse | Eigenschappen | Typisch gebruik |
|---|---|---|
| SB / OB | Basiseisen; SB met beschermende neus, OB zonder | Droge omgeving |
| S1 / O1 | Gesloten hiel, antistatisch, schokdemping in de hiel | Droge omgeving |
| S1P | Als S1, met een zool tegen doortrappen (P) | Droge omgeving met kans op spijkers |
| S2 / O2 | Als S1/O1, met een bovenwerk dat water tegenhoudt en weinig opneemt, zonder perforaties | Werk met wat vocht |
| S3 / O3 | Als S2/O2, met een zool tegen doortrappen en een profielzool | Buitenwerk, erf, bouw |
| S4 / O4 | Laars van polymeer, zoals rubber, PVC of PU; S4 met beschermende neus, O4 zonder | Stal, mest, nat werk |
| S5 | Als S4, met een zool tegen doortrappen en een profielzool | Erf, bouw, nat werk met kans op spijkers |
Een S3-schoen is dus waterafstotend, maar niet volledig waterdicht. Moet je voet echt droog blijven, dan kies je een laars van rubber of PU (S4, S5 of O4) of een schoen die ook als geheel waterdicht is getest.
Wat is er veranderd in de versie van 2022?
In juni 2022 verscheen een nieuwe versie van EN ISO 20345. Op nieuwere schoenen en laarzen zie je daarom ook andere codes:
- S6 en S7: schoenen die daarnaast als geheel waterdicht zijn getest, bijvoorbeeld met een membraan. S7 is S3 met die waterdichtheid.
- S3L en S3S: S3 met een niet-metalen zool tegen doortrappen. De L en S geven aan met welke testnagel die zool is beproefd. Voor werkschoeisel zonder neus bestaan op dezelfde manier O3L, O3S en O7.
- SR: slipweerstand op een tegelvloer met glycerine. De oude aanduidingen SRA, SRB en SRC worden niet meer gebruikt. Slipweerstand op tegels met een zeepoplossing is nu een basiseis.
- FO: bestand tegen brandstof en olie. Dit zit niet meer automatisch in S1 tot en met S5, maar krijgt een eigen symbool.
P, PL en PS: de zool tegen doortrappen
Een zool tegen doortrappen beschermt tegen spijkers, draadeinden en scherpe resten die door de zool kunnen prikken. Sinds 2022 zijn er drie symbolen:
| Symbool | Soort zool | Test |
|---|---|---|
| P | Metalen (stalen) tussenzool | Minstens 1.100 newton, testnagel van 4,5 mm |
| PL | Niet-metalen tussenzool | 1.100 newton, testnagel van 4,5 mm |
| PS | Niet-metalen tussenzool | Gemiddeld minstens 1.100 newton over vier tests, testnagel van 3,0 mm |
Het verschil tussen PL en PS zit in de dikte van de testnagel: PS is getest met een dunnere punt.
Andere letters op het label
Naast de klasse kan een schoen extra symbolen hebben, bijvoorbeeld:
- A: antistatisch
- E: schokdemping in de hiel
- WPA: bovenwerk dat water tegenhoudt en weinig opneemt (vroeger WRU)
- WR: de hele schoen is waterdicht
- CI en HI: zoolcomplex isoleert tegen kou of warmte
- HRO: loopzool bestand tegen contacthitte
- M en AN: bescherming van de middenvoet en de enkel
Welke klasse past bij jouw werk?
- Stal en mest: een laars van rubber of PU. Kies S5 of O4, afhankelijk van of je een beschermende neus nodig hebt. S5 heeft daarnaast een zool tegen doortrappen.
- Erf, land en bouw: S3-schoenen of leren werklaarzen in S3. Ze beschermen je tenen en je voetzool en houden water een tijd tegen.
- Vaak in en uit de stal: een schoenklomp met veiligheidsklasse stapt snel in en uit.
- Droog binnenwerk: S1 of S1P is vaak genoeg.
Twijfel je tussen laars en schoen, lees dan ook Welke werklaars past bij jouw werk. Alle laarzen vind je bij werklaarzen.
Wanneer vervang je je veiligheidsschoenen?
Een veiligheidsschoen beschermt alleen zolang hij heel is. Vervang hem in elk geval als:
- het profiel van de loopzool op een plek minder dan 1,5 mm diep is;
- er scheuren in de loopzool zitten van meer dan 10 mm lang en 3 mm diep;
- de beschermende neus of de zool tegen doortrappen door het bovenwerk heen zichtbaar is;
- het bovenwerk diep gescheurd is of de naden loslaten;
- de sluiting (veters, rits, klittenband) niet meer goed werkt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen S3 en S5?
Beide hebben een beschermende neus en een zool tegen doortrappen. S3 is een schoen of laars met een waterafstotend bovenwerk, meestal van leer. S5 is een laars van rubber of kunststof, zoals PU.
Is een S3-schoen waterdicht?
Nee, het bovenwerk houdt water een tijd tegen. Een schoen die als geheel waterdicht is, heeft het symbool WR of de klasse S6 of S7.
Wat betekent O4?
O4 is een laars van rubber of kunststof zonder beschermende neus. Hij valt onder de norm voor werkschoeisel, EN ISO 20347.
Is S3S beter dan S3?
Niet per se. Beide hebben een zool tegen doortrappen. Bij S3 is die zool van metaal, bij S3S van een niet-metalen materiaal dat met een dunne testnagel van 3,0 mm is getest.
Is SRC nog een geldige aanduiding?
Schoenen die volgens de oudere versie van de norm zijn getest, kunnen SRC nog op het label hebben. Volgens de versie van 2022 heet de aanvullende slipweerstand SR.
Verder lezen
Werkhandschoenen kiezen: EN 388 en de materialen
Wat betekent 4X42D op je handschoen? Zo lees je de EN 388-code en kies je tussen leer, katoen, latex, nitril, PU en PVC.
Weidepaal kiezen: hout, kunststof, glasfiber of metaal
Welke paal voor een vaste of verplaatsbare afrastering? Over paalsoorten, hoogte, inslagdiepte en stevige hoek- en spanpalen.
Kruiwagenwiel vervangen: maat, as en band meten
Wat betekent 4.80/4.00-8 en hoe meet je as en naaf? Zo vind je het juiste nieuwe wiel voor je kruiwagen, met luchtband of anti-lek.